Je domeinnaam is niet je website

Dit gesprek voer ik geregeld. Iemand krijgt een factuur voor hosting en vraagt zich af waarvoor precies. "Ik betaal toch al voor mijn domeinnaam?"

Dat klopt vaak ook. Alleen zijn dat twee verschillende dingen, die toevallig alletwee met je website te maken hebben. En je mail is er nog een derde.

Het adres, het gebouw en de brievenbus

Je domeinnaam, jouwbedrijf.nl, is niets meer dan een adres. Een naam die doorverwijst naar een plek. Vergelijk het met de straatnaam en het huisnummer op een envelop.

Je hosting is die plek zelf. De computer waar je bestanden echt staan, die dag en nacht aanstaat zodat er iemand opendoet als een bezoeker aanbelt.

Je mail is de brievenbus aan dat adres. Die hangt aan dezelfde naam, maar hij staat bijna nooit in hetzelfde gebouw als je website. Post en bezoek gaan via een andere route.

Een adres zonder gebouw brengt je nergens. Een gebouw zonder adres kan niemand vinden. En een brievenbus zonder adres bestaat niet. Je hebt ze alledrie nodig, en je betaalt ze meestal apart.

Een domeinnaam kopen en denken dat je een website hebt, is als een sleutel laten bijmaken en denken dat je een huis hebt.

Waarom het zo verwarrend is

Omdat het vaak in één pakket wordt verkocht. Je regelt bij één partij je domein, je hosting en je mail, en je krijgt één factuur. Dan lijkt het één ding.

Tot je overstapt, of tot iemand anders je site gaat bouwen. Dan blijkt opeens dat je domein bij de ene partij staat, je hosting bij de andere en je mail bij een derde. Dat is niet erg, maar het verklaart wel waarom er meerdere afschrijvingen zijn.

En de bedragen verschillen enorm. Een .nl domein kost meestal een tientje of iets meer per jaar. Hosting is een maandbedrag, van een paar euro tot tientallen euro's, afhankelijk van wat je site nodig heeft. Een zakelijke mailbox is weer een eigen bedrag, meestal per gebruiker per maand.

Waar dat maandbedrag heen gaat

Hosting is geen opslagruimte die je één keer koopt. Je huurt een computer die blijft draaien. Daar zit meer in dan alleen ruimte voor je bestanden:

• Een server die 24 uur per dag aanstaat, ook om drie uur 's nachts
• Back-ups, zodat er iets terug te zetten is als het misgaat
• Een beveiligingscertificaat, het slotje in de adresbalk
• Updates en beveiligingspatches van de software eronder
• Verkeer: hoe meer bezoekers, hoe meer je server te doen heeft

Bij grotere pakketten komen daar dingen bij als snellere hardware, een mailserver of een netwerk dat je site sneller uitlevert in het buitenland.

Het is dus geen bedrag voor "de website is klaar". Het is een bedrag voor "de website blijft bestaan".

En toch: gratis hosting bestaat echt

Nu wordt het gek. Want voor veel kleine websites hoeft hosting tegenwoordig niets meer te kosten. Geen proefperiode, geen truc, geen advertenties in je footer. Nul euro per maand, jarenlang.

Dat komt doordat de meeste kleine zakelijke websites al dat werk hierboven helemaal niet vragen. Ze tonen pagina's. Ze hebben een contactformulier. Verder gebeurt er niets.

Zo'n site kun je van tevoren helemaal uitrekenen tot vaste bestanden, en die bestanden zet je op een netwerk dat ze wereldwijd uitlevert. Dat kost de aanbieder bijna niets, dus geven partijen als Netlify, Cloudflare en Vercel het weg in hun gratis pakket. Ze verdienen aan de bedrijven die er overheen groeien, niet aan de bakker om de hoek met achthonderd bezoekers per maand.

Zodra je site zwaarder wordt, is dat maandbedrag wel echt nodig. Een webshop met voorraad, een systeem waar mensen inloggen, een database die de hele dag bevraagd wordt: dat vraagt om een server die van jou is.

Wat je dan alleen niet meer koopt

Hier zit het addertje, en het zit niet in de techniek.

Zolang er een hostingfactuur ligt, is er een afspraak. Misschien geen dik contract, maar wel een verwachting die aan twee kanten bekend is: er wordt op die site gelet, en er is iemand om te bellen.

Haal je die factuur weg, dan verdwijnt die afspraak stilletjes mee. Wat blijft is een klant die jouw nummer heeft. En die belt echt niet minder vaak. Die belt op zaterdag omdat de site eruit ligt, of op dinsdag omdat er een prijs moet worden aangepast. Niet uit onbeschoftheid, gewoon omdat jij de laatste bent die eraan zat.

Zolang alles werkt is gratis hosting perfect. Het gaat pas ergens over op de dag dat het niet werkt.

Daarom doe ik het zo: de hosting op nul waar dat kan, want die besparing is echt, en daarnaast een klein onderhoudsbedrag voor bereikbaarheid en kleine wijzigingen. Zo weet iedereen waar hij aan toe is. De klant betaalt niet voor lucht, en ik werk niet gratis op een zaterdag.

Je hangt wel aan andermans gratis pakket

Nog één ding om eerlijk over te zijn: een gratis pakket is een keuze van iemand anders. Netlify heeft zijn voorwaarden eerder aangepast, en dat kan opnieuw. Als zo'n pakket wordt ingeperkt, zit je met al je kleine sites tegelijk te verhuizen.

Voor een statische site is dat risico klein. Een build plus een configuratiebestand zet je in een uur ergens anders neer. Voorwaarde is wel dat je het bewust simpel houdt en geen functies gebruikt die je aan één platform vastzetten. Op deze site loopt zelfs het contactformulier via Web3Forms en niet via het formuliersysteem van de host, precies daarom.

Je mail is het gevoeligste stuk

En dan je mail. Dat is het onderdeel waar in de praktijk de meeste ellende zit, juist omdat mensen denken dat het bij hun website hoort.

Dat doet het niet. Je mail loopt via een eigen route. Bij je domein staan losse verwijzingen: eentje die zegt waar je website staat, en eentje die zegt waar je post heen moet. Dat zijn twee aparte instellingen aan dezelfde naam.

Daar komen drie dingen uit voort die je wil weten:

• Bij gratis hosting krijg je geen mailbox. Netlify, Cloudflare en Vercel doen geen mail. Dus als je die kant op gaat, is je zakelijke mail sowieso een losse rekening bij een andere partij.
• Verhuis je je website, dan gaat je mail niet mee. Precies daar gaat het mis: bij een verhuizing worden de verwijzingen bij je domein aangepast, en als iemand daarbij te grondig opruimt, ligt je mail eruit. Niet zichtbaar, wel meteen. Berichten komen gewoon niet meer aan.
• Mail vraagt onderhoud dat je niet ziet. Er staan bij je domein ook regels die bewijzen dat post écht van jou komt. Kloppen die niet, dan belandt je mail bij de ontvanger in de spam. Zonder foutmelding. Je merkt het pas als iemand zegt: ik heb nooit iets van je gehoord.

En dan de saaie maar belangrijkste tip: gebruik een adres op je eigen domein, dus info@jouwbedrijf.nl en niet jouwbedrijf@gmail.com. Niet alleen omdat het serieuzer oogt. Ook omdat een adres op je eigen domein van jou blijft, ook als je ooit van provider wisselt. Een gratis adres is van het bedrijf dat het uitgeeft.

Wat er gebeurt als je stopt met betalen

Bij hosting is het simpel en direct: je site gaat offline. Meestal is dat te herstellen, zeker als er nog een back-up ligt.

Bij je domein is het vervelender. Als je die niet verlengt, komt hij na een wachtperiode weer vrij. En dan kan iemand anders hem registreren. Dat gebeurt echt, en niet altijd met goede bedoelingen: er zijn partijen die verlopen domeinen opkopen juist omdat er nog verkeer en links naartoe gaan.

Erger nog: met je domein ben je in één klap ook je mailadres kwijt. Alles wat aan info@jouwbedrijf.nl hangt, van klantcontact tot je wachtwoordherstel, loopt dan via een naam die niet meer van jou is.

Een domein terugkopen is duur en soms onmogelijk. Zet die verlengdatum dus in je agenda, en zet automatisch verlengen aan waar dat kan.

Wat je nu even kunt nakijken

Vijf vragen die je binnen tien minuten kunt beantwoorden:

• Bij welke partij staat mijn domeinnaam, en wanneer verloopt hij?
• Bij welke partij staat mijn hosting, en wat betaal ik daarvoor per maand?
• Waar staat mijn mail, en is dat dezelfde partij of niet?
• Als mijn site vanavond offline gaat, wie kijkt er dan naar?
• Is daar iets over afgesproken, of gaan we er allebei stilzwijgend vanuit dat het goed komt?

Weet je het niet, dan is dat geen schande. Maar het is wel het eerste wat je wil weten als er ooit iets misgaat. Of als je wil overstappen.

Nul euro hosting is trouwens geen valkuil. Het is gewoon een rekening minder. Zorg alleen dat de afspraak die eraan hing niet mee verdwijnt.

Kom je er niet uit? Ik kijk graag even met je mee, ook als ik je site niet gebouwd heb. Daar zijn de bemoeisessies voor.